PALMOLIE

Palmolie is in de meeste gevallen niet zo plant’aardig’. Er schuilt namelijk een duistere geschiedenis achter deze natuurlijke olie.

De vraag naar palmolie stijgt met de dag, want deze plantaardige olie wordt gebruikt in diverse cosmetica, voedingsmiddelen en schoonmaakproducten. Daarnaast wordt palmolie ook gebruikt als industrieel smeermiddel en biobrandstof.
Palmolie is een natuurlijke ingrediënt dat veelvuldig bruikbaar is en daardoor steeds meer van nodig is.
Aangezien palmolie vooral in het verleden ten koste is gegaan van mens, dier en natuur. Is het interessant om eens te onderzoeken hoe de stijgende vraag naar palmolie in de toekomst op een mens, dier en natuurvriendelijke manier kan worden verkregen. Het kan toch niet zo zijn dat je voor een bepaalde ecologische lifestyle kiest met respect voor mens, dier en natuur als uitgangspunt. En dat er dan ‘onverantwoorde’ palmolie in je biologische, organische, vega of vegan producten verwerkt zit, maar helaas is dit wel de realiteit. Zelfs producten die dierproefvrij zijn, kunnen namelijk sporen van (onverantwoorde) palmolie bevatten.

Ethiek achter palmolie.
Het is naar mijn mening onbegrijpelijk dat er bijvoorbeeld alleen al op Borneo in Indonesië een functionerend ecosysteem met een prachtige biodiversiteit is verwoest om plaats te maken voor palmolie plantages. Daarnaast is er veel informatie te vinden die aangeven dat er respectloos is gehandeld naar mens, dier en natuur. Zo werden er bijvoorbeeld 300 jaar oude bomen omgezaagd. Zijn er meer dan de helft in het wild levende orang oetans gedood tijdens het kappen van de oerbossen. En daarbij heeft ook de lokale bevolking het zwaar te verduren gehad, de boeren die hun grond onder hun ogen zagen verdwijnen terwijl bulldozers over hun land reden. Vooral het verleden van palmolie is dus verre van plant’aardig’. De vraag die hieruit volgt is, “hoe ethisch verantwoord is palmolie in het heden?”.

De feiten.
Nog even een paar feitjes op een rij. Vooral in Indonesië en Maleisië  zijn veel regenwouden gekapt om plaats te maken voor palmolie plantages. Indonesië is al 70% van zijn oerbossen kwijt. Omliggende stukken grond en het water worden vergiftigd door chemische producten die gebruikt worden op de palmolie-plantages. Ook worden plaatselijke gemeenschappen en inheemse volken van hun grond verdreven. Diverse wilde dieren zijn hun thuis verloren, bijvoorbeeld de Sumatraanse tijger en de Orang- oetans. Op internet vind je veel hartverscheurende foto’s en video’s die gemaakt zijn van deze bosmensen die hun huis zijn kwijt geraakt. Het enige wat je hoeft te doen is ‘Orang oetan Palm oil’ in te toetsen op google en je ziet direct beeldmateriaal. Zie voor meer feiten www.bosbouwbeleggingen.nl.

Documentaires.
Op Netflix vind je de confronterende en leerzame serie  Vu du ciel (Earth from above), waar je in ‘seizoen 2, aflevering 2’ kan zien welke impact palmolie heeft. Deze serie is echt een aanrader om te kijken als je meer wil leren over de effecten van de mensheid op onze aarde.
Op onderstaande links kan je documentaires uit Nederland terugkijken met palmolie in de hoofdrol. www.klokhuis.nl/palmolie 
www.zembla.nl/shampoometeenluchtje 

Producten.
Zoals al eerder aangegeven, zijn er veel bedrijven die palmolie uit Indonesië en Maleisië (waarvoor oerbossen zijn gekapt) in hun producten verwerken. Sommige bedrijven werken sinds kort met duurzame palmolie. Uiteraard volgt dan de vraag ‘hoe duurzaam is, duurzame palmolie?’. Als de oerbossen al plaats hebben gemaakt voor palmolie plantages is het onmogelijk om dit ongedaan te maken. De meest bekende afnemer van palmolie is het chocolade bedrijf Ferrero. Denk aan de chocolade pasta ‘Nutella’. Er is al jaren onduidelijkheid rondom dit bedrijf over de vraag of zij wel of geen duurzame palmolie gebruiken. Op http://www.oneworld.nl lees je hier meer over: ‘geen enkele reden voor slechte palmolie in Nutella’. In dit artikel uit 2014 lees je een interview met Olivier Charrier, CEO van Ferrero Nederland.

Onenigheid.
Echter op internet lees je twee uiteenlopende meningen. Enerzijds vinden de schrijvers van http://www.palmolie.info dat duurzame palmolie niet bestaat zie link: ‘duurzame palmolie bestaat niet’. Anderzijds de mening van Stichting wereld natuur fonds die aangeven dat er wel de mogelijkheid is om verantwoorde palmolie te produceren dankzij hun palmolie keurmerk RSPO (Roundtable on Sustainable Palm Oil). zie link: ‘palmolie-rspo’ of kijk op de website: www.rspo.org.

Op 19 mei 2016 is er op zembla.nl een artikel geplaatst met de naam ‘palmolie nog niet volledig duurzaam’. Hierin staat onder andere geschreven dat 84 procent van de palmolie voor de Nederlandse markt duurzaam geproduceerd is. Echter zegt Greenpeace dat deze cijfers niet kloppen, omdat een van Nederlands grootste leveranciers, IOI, onlangs zijn duurzaamheidscertificaat verloor en dit niet is opgenomen in de cijfers van Task Force Duurzame Palmolie.

Wil je het eindrapport van 2015 lezen die Task Force heeft gepubliceerd klik dan op deze link: ‘eindrapportage2015’.

“zit er in dit product wel echt duurzaam en verantwoorde palmolie, waardoor er geen regenwouden zijn gekapt en orang oetans zijn gedood?”

Ingrediënten, keurmerk en de toekomst.
Als je op de volgende link klikt, vind je een lijst met ingrediënten waar palmolie in zit of afkomstig zijn van palmolie: ‘Waar zit Palmolie in?’.
Je kan ook de ‘ingredientenlijst om palmolie te herkennen’ downloaden. Tip: de meeste ingrediënten waarmee palmolie wordt aangegeven is met ‘palm’. Daarnaast kan je letten of het product het RSPO- keurmerk heeft, dit betekent dat het om duurzame palmolie gaat.

Wat ik hoopgevend voor de toekomst vind, lees je in een artikel op http://www.rijksoverheid.nl waarin het volgende staat; “Europa moet in 2020 voor 100% gebruik maken van duurzame palmolie”. Dit bied perspectief voor de toekomst. Hopelijk hoef ik in 2020 niet meer argwanend producten in m’n winkelmandje te leggen met de vraag in mijn achterhoofd “zit er in dit product wel echt duurzaam en verantwoorde palmolie, waardoor er geen regenwouden zijn gekapt en orang oetans zijn gedood?”.

Daarnaast kwam ik twee alternatieven voor palmolie tegen, namelijk de suikerpalm en tengkawang noten.
Alternatief 1 is de suikerpalm en groeit alleen in een divers bos. Dat is positief, want de orang oetan kan hier wonen. Ook kan de suikerpalm doormiddel van tappen, (wat overigens niet schadelijk is voor de boom) elke dag sap produceren. Zo’n 30 liter per dag. Wil je meer weten over de suikerpalm klik dan op deze link: ‘Village Hub: Suikerpalm’.
Alternatief 2 is de Tengkawang noot en deze noot levert een olie die lijkt op palmolie, maar is duurzaam, want het groeit juist in een divers bos. Dit betekent dat er geen regenwoud gekapt hoeft te worden om plaats te maken voor bomen waar deze noten aan groeien.

if you think you are too small to make a difference, try sleeping with a mosquito” – Dalai Lama

Conclusie.
Tijdens mijn zoektocht over het internet werd ik eigenlijk naar mijn idee niet echt wijzer en kreeg ik het gevoel ‘van het kastje naar de muur’ gestuurd te worden. Een antwoord op de vraag “hoe ethisch verantwoord is palmolie in het heden?” kreeg ik naar mijn mening niet echt. Daarom ben ik tot de conclusie gekomen dat je vooral goed op de hoogte moet zijn van de keurmerken en ingrediënten waaronder (duurzame) palmolie schuil gaat en goed de etiketten moet lezen. Daarnaast kan je jezelf nog de vraag stellen of je wel producten wilt die nu zeggen duurzame palmolie te gebruiken, maar eigenlijk van dezelfde grond komt waar oerbossen zijn gekapt met de desastreuze gevolgen of daar ooit deel van uitmaakte. Jij als consument hebt het voor ’t zeggen. De consument bepaald de vraag en aanbod van de economie. Zoals de dalai lama ooit zei: “if you think you are too small to make a difference, try sleeping with a mosquito”.

Hopelijk heb ik je hiermee voldoende informatie gegeven en ben je nieuwsgierig geworden om zelf op onderzoek uit te gaan, meer kennis te vergaren over palmolie en hierdoor bij jou passende ethische keuzes te maken.

Liefs, Elcke

Bronnen:

2 gedachtes over “PALMOLIE

Reacties zijn gesloten.